Hasret ve Elemlerim / Abdülkadir Efendi'nin Eşi Macide Mustafa'nın Hatıraları

“Ailem, iyi dostlarım ve vekilim tarafından yapılan bütün telkinler neticesiz kaldı: Sebatta devam ettim. Meçhulden korkmadım; zira beni bekleyen daha beter bir akıbet olamazdı. Hükümdar hanedanına mensubiyetimin bana bahşedebileceği debdebe ve kudretten hiçbir vakit zevk almadım. Büyük iddialarım olmadı; mütevazı baba ocağımda, birçoğunun gıpta ettiği prenseslik rütbesine nâil olduğum zamandan ziyade rahattım ve huzurluydum. Mesele, kocamın yanında kalmakla kendime birtakım imtiyazları muhafaza etmek değildi; bilâkis, ayrılık her cihetten benim için bir selâmet olacaktı.” Macide Hanım Macide Hanım, yakın tarihimizin çok tartışılan padişahlarından biri olan Sultan II. Abdülhamid'in oğlu Şehzade Abdülkadir Efendi’nin sarayın onayını almadan evlendiği ikinci eşidir. Macide Hanım’ın hatıraları 1927 yılında Özlemler ve Izdıraplar adıyla Macarca yayımlandı. Ancak kitap, orijinal metin üzerinden değil yayıncı Adam Perser’in düzenlediği biçimiyle basıldı. Elinizdeki bu nüsha, onun kendi kaleminden çıkan, eksiksiz ve gerçek hatıraları içermektedir. Sultan II. Abdülhamid’in ele avuca sığmaz oğlu Şehzade Abdülkadir Efendi ile Miralay Karacehennemzade Mustafa Bey’in küçük kızı Macide Hanım nasıl evlendi? Macide Hanım evlendiğinde kaç yaşındaydı? Abdülkadir Efendi’nin İttihat ve Terakki liderleriyle ilişkileri… Sultan II. Abdülhamid’in hal‘inden ve akabinde vefatından sonra yaşananlar… Osmanlı Hanedan üyelerinin sürgünü ile Abdülkadir Efendi ve ailesinin Macaristan’a yerleşmesi ve oradaki yaşantıları… Yahudi diş hekimi Sami Günzberg’in çeşitli vaatlerle Abdülkadir Efendi’den vekâlet alması ve Sultan II. Abdülhamid’den kalan mirası kendine mâl etmesi... Macide Hanım’ın kendi el yazısıyla tuttuğu bu hatıraları; harem hayatı, toplumsal ve siyasi olayların saray ve çevresindeki yansımaları gibi yaşadığı dönemin pek çok gerçeğini tüm açıklığıyla ortaya koyarken, yakın tarihimize, saray ve sürgün hayatına dair konuları da tartışmalı hale getiriyor.