Ben Neyim? Tanrı Dağı'nda Gönülsüz Olmaz

Bu eser, Ahmet Ağaoğlu’nun birbirini tamamlayan üç makalesinden oluşmaktadır. Ağaoğlu, ilkin 1936 yılında Cumhuriyet gazetesinde yayımlanan Ben Neyim? adlı tefrikasında insanın iç benliğiyle dış benliği arasındaki çatışmaya yoğunlaşır. Toplum ile birey arasındaki girift ilişkinin serinkanlı bir şekilde ele alındığı bu kısa metinde insanın karanlık tarafına ayna tutulur. Ben Neyim? ’de genç Cumhuriyet’in yeni birey yaratma projesinin sorunlarına da üstü kapalı olarak değinilir. 1939 yılında Cumhuriyet gazetesinde yayımlanan Tanrı Dağı ’ ında adlı ikinci anlatıda de yine aynı tema devam eder. Ahlaki değerlerin ve yasanın kaybolması neticesinde yitirilen huzuru bulmak için bilge bir kamla Tanrı Dağı’na yapılan yolculuk anlatılır. Ağaoğlu’nun Malta’da sürgündeyken kaleme aldığı Gönülsüz Olmaz ’da ise 1908 Devrimi odağa alınır. Burada, Batılılaşma ve yeni bir toplum oluşturma meselesinde ıskalanan noktanın, yani bireyin altı çizilir. Devrimin önündeki en büyük engelin devlet erkanıyla halk arasındaki büyük uçurum olduğu vurgulanır.