Üç Medeniyet

Ahmet Ağaoğlu, Batılılaşmaya dair görüşlerini 1919-1920 yıllarında Malta sürgününde sistemli bir şekilde kaleme almaya başlar. Sürgün dönüşü Türk Yurdu dergisinde yayımlanan bu yazılar büyük ilgi görür ve 1927 yılında gözden geçirilerek Üç Medeniyet başlığı altında toplu olarak yayımlanır. Ağaoğlu, dünya üzerinde hüküm süren üç büyük medeniyeti, Batı, İslam ve Buda-Brahma medeniyetlerini inceler. Her ne kadar etkileşim halinde olsalar da bunların birbiriyle mücadele halinde olduklarını ve nihayetinde Batı medeniyetinin bu mücadeleden galip çıktığını ifade eder. Dolayısıyla Türkiye’nin varlığını sürdürebilmesi için maddi ve manevi tüm unsurlarıyla Batı medeniyetini kabul etmesi gerektiğini vurgular. Tavizsiz bir Batılılaşma taraftarı olan Ağaoğlu’nun fikirleri yeni Cumhuriyet’in yönetim kadrosu tarafından benimsenip hayata geçirilir. Bu anlamda Üç Medeniyet, erken Cumhuriyet’in Batılılaşma hedefinin çerçevesini çizen kurucu metinlerinden biri sayılabilir. Ağaoğlu’nun bu eseri, sadece Batılılaşma tarihimizi değil günümüz Türkiye’sini de anlamak adına son derece önemli ipuçları sunan ve yeni tartışma konuları öneren zengin bir metin.